De doos kerstkaarten ligt op tafel. Twintig adressen, twintig kaarten, en bij nummer drie weet je al niet meer wat je moet schrijven.
Dan wordt het 'Fijne feestdagen en een gelukkig nieuwjaar'. Bij alle zeventien die volgen.
Best wel herkenbaar, toch? Bij mij gaat het in ieder geval wel zo. En het gekke is: deze woorden zijn natuurlijk niet 'fout', maar wel erg voorspelbaar en generiek.
Waarom die standaardzin zo makkelijk komt
Een kerstkaart voelt als een verplichting met een vaste 'formule'. December, dus kaart. Kaart, dus wensen. En omdat iedereen dezelfde woorden gebruikt, schrijf je al snel wat je zelf ook ontvangt.
Terwijl een kerstkaart eigenlijk maar één ding hoeft te doen: laten merken dat je aan iemand gedacht hebt. Niet in december in het algemeen, maar aan die persoon.
Dat kan in één zin. Vaak zelfs beter in één zin.
Kort en klassiek
Als je er twintig moet schrijven, mag het kort. Kort is geen luiheid, kort is prettig.
- Fijne dagen. Tot snel.
- Warme kerst gewenst.
- Een rustige december en een mooi begin gewenst.
- Fijne kerst en een jaar met minder haast.
- Op een goed jaar samen.
- Geniet van de dagen tussen kerst en oud en nieuw. Dat zijn de beste van het jaar.
- Lichtjes, lekker eten en goed gezelschap. Meer heb je niet nodig.
- Fijne kerst, van ons naar jullie.
- Fijne dagen en neem de tijd in januari om weer op gang te komen.
Voor familie
De grootste stapel, en meestal de kaart waar het minst over wordt nagedacht. Zonde, want juist hier weet je genoeg om iets persoonlijks te schrijven.
- Lieve mam, lieve pap: fijne kerst. Fijn dat we er weer zijn met z'n allen.
- Dank voor alles wat jullie dit jaar deden. Op een mooie kerst samen.
- Lieve oma, ik denk aan u met de kerst. Tot snel.
- Weer een jaar erbij, weer een kerst samen. Daar ben ik blij mee.
- Fijne dagen. Bewaar een stukje kerststol voor me.
- Fijne kerst allemaal. Ik hoop dat we er dit jaar weer met z'n allen zijn.
- Tot de kerstdagen. Ik heb er zin in.
- Lieve kinderen, fijne kerst. Wat is het toch fijn als jullie er zijn.
Voor wie je al een tijd niet gesproken hebt
Dit is de moeilijkste categorie, en de belangrijkste. Wat je niet moet doen: je verontschuldigen voor de stilte in drie zinnen. Dan gaat de kaart over jou.
- We spreken elkaar te weinig. Dit is mijn manier om dat even recht te zetten.
- Ik dacht aan je. Vandaar deze kaart.
- Geen nieuws, geen reden, gewoon een kaart. Fijne kerst.
- Het is te lang geleden. Koffie in januari?
- Ik weet niet meer wie het laatst iets liet horen. Bij deze dus.
- Nog steeds hier, nog steeds aan je denkend. Fijne kerst.
Die vierde is de beste, want daar zit een vervolg in. Een kerstkaart mag best iets in gang zetten.
Voor iemand die een rotjaar had
Hier gaan de meeste kerstkaarten mis. 'Op naar een beter jaar!' klinkt hoopvol, maar het veegt het jaar dat achter iemand ligt van tafel. En bij verlies is december vaak de zwaarste maand van allemaal.
- Ik weet dat december dit jaar anders is. Ik denk aan je.
- Geen goede wensen dit jaar. Alleen: ik ben er voor je.
- Wat een jaar. Ik hoop dat je een paar rustige dagen hebt.
- Ik denk aan jullie, juist nu.
- Je hoeft er niets van te maken dit jaar. Rust uit. Ik denk aan je.
- Als je gezelschap wilt tussen kerst en oud en nieuw: ik ben thuis.
Noem het gerust bij naam. Vaag taalgebruik voelt als afstand - de ander weet allang wat er aan de hand is.
Voor de eerste kerst zonder iemand
- Deze kerst zal anders voelen. Ik denk aan je.
- Ik denk aan jullie, en aan hem.
- Een lege stoel aan tafel. Ik weet het, en ik denk aan je.
- Ik noem zijn naam, want ik denk dat je dat liever hebt dan stilte.
Kort houden. Meer hoeft er niet te staan.
Voor collega's en klanten
Zakelijk hoeft niet stijf. Het mag alleen niet doen alsof jullie beste vrienden zijn.
- Bedankt voor de fijne samenwerking dit jaar. Op een goed volgend jaar.
- Fijne feestdagen en tot in januari, met nieuwe plannen.
- Dank voor het vertrouwen dit jaar. Geniet van de dagen.
- Prettige kerst namens ons allemaal.
- Fijn dat we dit jaar samen konden optrekken. Rustige dagen gewenst.
- Dank voor je geduld dit jaar; dat had ik nodig. Fijne kerst.
Eén ding werkt hier beter dan alles: noem iets concreets. Een project, een moment, iets wat je samen gedaan hebt. Dat onderscheidt je kaart van de vijftien andere op het prikbord.
Kerst en nieuwjaar in één kaart
Veel mensen sturen één kaart voor allebei. Dat mag, en het scheelt een rondje postzegels.
- Fijne kerst en een goed begin van het nieuwe jaar.
- Warme dagen nu gewenst en een mooi jaar straks.
- Op het einde van dit jaar en alles wat daarna komt.
- Fijne kerst. En in januari bel ik je, echt.
- Een goed uiteinde en een beter begin.
- Tot volgend jaar, maar eerst: fijne dagen.
Met een knipoog
- Fijne kerst. Ik hoop dat je gourmetstel het nog doet.
- Veel eten, weinig moeten. Fijne dagen.
- Op de dagen waarop niemand weet welke dag het is.
- Fijne kerst! Van ons en de hond, die vooral hoopt op iets wat van tafel valt.
- Dit jaar geen goede voornemens. Alleen gourmetten, borrelen, kaasplankje, enz.
- Gezellig samen op de bank, tot iemand het woord 'spelletje' zegt.
Heb je de kaart zelf nog niet? Bekijk de kerstkaarten met teckel Frits - de binnenkant is leeg, dus een zin uit dit rijtje past er zo in.
Vier zinnen die je beter kunt overslaan
'Fijne feestdagen en een gelukkig nieuwjaar.' Correct en volstrekt inwisselbaar. Dit is de zin van iemand die de kaart wil dichtdoen.
'Op naar een beter jaar!' Bedoeld als hoop, maar het zegt tussen de regels: dit jaar was mislukt. Niet iedereen ziet dat zo.
'Hopelijk zien we elkaar snel weer eens.' Alleen opschrijven als je het meent en er een datum bij noemt. Anders is het beleefdheid, en dat voelt de ander.
Alleen je naam. Dat is geen kaart, dat is een handtekening. Eén zin erboven maakt het verschil.
Nog drie dingen die altijd werken
Noem iets van dit jaar. Een verhuizing, een baan, een kind dat is gaan lopen. Dat maakt de kaart meteen persoonlijk zonder dat je hoeft na te denken over mooie woorden.
Schrijf met de hand. Ook als je handschrift niet mooi is. Juist dan.
Zet er een PS onder. Daar leest iedereen als eerste naar, en het blijft hangen.
En dan de kaart zelf
Ik teken elk jaar een nieuwe kerstserie met teckel Frits. Dit jaar rent hij als kerstpostbode door de sneeuw, sleept hij een kerstboom op een slee naar huis en staat hij op oudejaarsavond bij de oliebollen met een fles bubbels in zijn mand.
De binnenkant is leeg. Bewust. Jouw zin hoort daar, niet die van mij.
In het doosje kerstkaarten zitten 8 verschillende kaarten, 8 enveloppen en een vel met 9 kerststickers om de enveloppen mee te sluiten. Zo stuur je twintig mensen niet twintig keer dezelfde kaart. De kaarten en het stickervel zijn ook los te koop.
Bekijk de kerstkaarten met teckel Frits →
Lees ook: wat schrijf je op een kaart als je niet weet wat je moet zeggen - met voorbeeldzinnen die je mag overnemen.
